aylik yemek listesi aylik e-bulten salincak haberler galeri Salincak oyunlarımız ziyaretci defteri etkinliklerimiz Salincak Anaokulu Facebook iletisim Pek Satranç Pek Koleji

TUVALET EĞİTİMİ
Çocukların tuvalet eğitiminde ebeveynler tarafından öncelikle bilinmesi gereken her çocuğun bireysel gelişiminin farklılık gösterdiğidir. Eğitime başlangıç için çocuğun fiziksel gelişiminin yeterliliğinden emin olunmasının yanında duygusal olarak da hazır olup olmadığına bakılmalıdır. Bu yazıda bahsedilen süreç ve önerilerin genel olduğu ve çocuğunun gelişim düzeyinin, ihtiyaçlarının farkında, bilincinde olan anne babalar tarafından onun bireyselliğine özen gösterilerek uygulanabilir olduğu da unutulmamalıdır.
Eğitim sırasında anne babalar tarafından en çok yapılan hatalar; kısa aralıklarla ‘kakan geldi mi?’, ‘çişin geldi mi?’, ‘tuvalete gideli mi?’ sorularının sorulmasıdır. Çocuğa ‘pis kaka’, ‘iğrenç’, ‘kötü kokarsın, kokuyorsun!’ diyerek alışkanlık kazandırmaya çalışmak da yapılan yanlışlardan bir tanesidir. Çocuk zamanla tutma refleksini geliştirse bile, şimdi yaparsam ‘pis kaka’ olacak diye korkup bırakma refleksini geliştiremeyebiliyor.
Her çocuğun bireysel gelişimi farklılık gösterebilir. Tuvalet eğitimi bazı çocuklarda birkaç hafta sürerken bazılarında aylarca sürebilir. Beklenti 3. yaşta eğitimin tamamlanması olmalıdır. Kaka ve çiş eğitimi birbirinden farklı iki aşama olarak ele alınmalıdır ki zaten bunlar birbirinden tamamen farklı şeylerdir. Ayrıca kaka tutma davranışı erkek çocuklarda daha sıklıkla görülmektedir.
Peş peşe, ısrarcı uygulanmaması kaydıyla aşağıda birkaç öneri sunulacaktır. Tüm süreç boyunca en önemli olan şey anne babanın sakin kalması, kızmaması ya da asla çocuğu cezalandırmamasıdır. Unutmamalıdır; tuvalet eğitimi herkeste değişiklik gösterir. Bir de anne babalar genelde çocuklarını düzenli bir şekilde kaka yapmanın önemli olduğuna ikna etmeye çalışırlar. Küçük çocuklarla düzenli kaka yapmanın önemi üzerinde konuşmak tavsiye olsa da davranışlarını değiştirmek üzerinde yaşları gereği genelde etkili olmayacaktır.
*Çocuğa kendisinin iç çamaşırı kullanmak için yeterince büyüdüğünü belirtin. Hatta ilgisini çekebilecek birkaç iç çamaşırını birlikte seçip satın alabilirsiniz. Bunu yaparken önceliği kendinize çamaşır satın almaya verin ki tekrar tekrar olayın kendisine hatırlatıldığını düşünmesin.
*Tuvaleti nasıl kullanması gerektiğini gösterin. Cinsiyetine uygun rol model seçimi önemlidir. Böylece daha rahat bir ortam sağlanacağından güven kazanmasına yardımcı olursunuz. Rol model olan ebeveyn yemeklerden 20-30 dakika sonra ‘çişim geldi’, ‘kakam geldi’ diyerek tuvalete gidebilir. Bunu yaparken lütfen özellikle ona bakarak konuşmayın ve her gün tekrarlamayın. Sizi rahatsız etmeyecekse tuvalet kapısının aralık kalmasını sağlayın merak edip gelecektir.
*Birlikte lazımlık alabilirsiniz. Çocuklar taklidi sever siz tuvalete girince yanınızda lazımlığa oturtabilirsiniz. Öncelikle yerde duran, sonrasında tuvalet üstüne konan ve klozete en çok benzeyen lazımlıklar tercih edilmelidir. Lazımlığa oturmayı çocuğunuzun günlük rutin işi haline getirin. Örneğin sabah uyanınca ilk iş olarak, yemekten sonra yatmaya gitmeden önce lazımlığa oturabilir, 5-10 dakika lazımlıkta oturmak bağırsak tembelliğinin de önüne geçebilir. Başlangıçta sonuca ulaşılmasa bile gidip birkaç dakika oturmasını bile övmelisiniz. Çişini, kakasını yapmadan lazımlıktan kalkarsa ya da lazımlıkla oynamak isterse sakin olun ve izin verin. Bir süre sonra tekrar denemek isteyip istemediği sorun, lazımlığı kullanırsa öpücük, alkışlamak ya da sarılmak şeklinde hediyeler verin.

*Eğer isterse lazımlığı tuvalet yerine salona koyabilirsiniz ancak kakasını burada yapmak için ısrarcı olmazsa ihtiyaç hissettiğinde tuvalette kullandırmaya çalışın. Reddederse salonda kakasını yapsın sonra birlikte tuvalete götürün ve tuvalete dökme, sifonu çekme vb. işlemleri birlikte yapın.
* Çocuk dirençli olduğunda çocuğu rahatlatmalısınız. Bazen rahatlatıcı bir müzik ya da bedenle ilgili resimli kitaplar okumak işe yarayabilir. Amaç, "kendi başına başarma” hevesini kazandırmaktır.
* Sifon sesinden korkuyor, tuvaleti pis bir yer olarak tanımlıyor olabilir ki bu durumda süreç daha zor olacaktır. O nedenle zaman zaman sifonla oynamasına, tuvalette vakit geçirmesine izin verin.
* Kaka tutma davranışı genellikle çiş eğitimini tamamlamış fakat kaka için bez isteyen çocuklarda görülür. Çocuk kakasını tutmakta ısrarcı olursa; bezini verin, kaka yapma saatlerinde bezine yapmaya devam etmesini sağlayın fakat tuvalette oturacağı beşer dakikalık antrenman saatleri rutinine devam edin. Bu arada ona kitap okuyabilir, kaka yapma hikayeleri anlatabilirsiniz.
Kabızlığa doğuştan eğilimli olan çocuklar genellikle kaka eğitimi süresince kakalarını yapmayıp tutan çocukların başında gelirler. Bu tür çocuklar için genel öneriler ise ;
* Tuvalet eğitimi esnasında çamur, oyun hamuru, toprak, kum gibi dokunarak oynayacağı oyuncaklar edinmeleridir.
*Lif oranı yüksek yiyeceklerden bir perhiz oluşturmanız uygun olur, kepek yüksek oranda lif içerdiğinden mükemmel bir doğal müshildir.
*Yeterli miktarda sıvı alımına dikkat edin.
*Her gün kabızlık oluşturmayan çiğ sebze, meyve tüketmesine dikkat edin.
*Süt ürünleri ve pişmiş havuç tüketimini sınırlandırın, kabızlığa neden olabilirler.
Bahsettiğim üzere süreci birkaç gün veya birkaç hafta olarak planlamayın lütfen. Eğitim süreci birkaç ay da sürebilir ancak bilindiği üzere ilkokula başladıklarında gelişimsel sorunu olmayan her çocuk bu işi tamamlamış oluyor. Dikkat edilmesi gereken ısrarcı, inatçı davranıldığında yetişkinliğe kadar giden farklı sorunlara sebep olunabileceğidir. Bu yüzden kaygılı, endişeli, ısrarcı, kızgın, uyarı ve aşırı beklenti içeren davranışlardan uzak kalmanız çok önemli.
Yukarıdaki önerilerin de etkili olabilmesi için en az birkaç hafta düzenli olarak uygulanması gerektiğini belirtmeliyim.
Psk.

sponsor logo